من تلاش ميكنم پس هستم

دل چو در دام عشق منظور است
ديده را جرم نيست، معذور است
ناظرم بر رخت به ديدهٔ جان
گرچه از چشم ظاهرم دور است
از شراب الست روز وصال
جان مستم هنوز مخمور است
دست از عاشقي نمي‌دارد
دايم از يار اگرچه مهجور است
جان آشفته بر رخت فاش است
شعلهٔ نار پرتو نور است
چشم مستت بلاي عشاق است
خاك پاي تو تاج فغفور است
حكم داري به هرچه فرمايي
كه عراقي مطيع و مامور است

چون درآمد به شهر دوست فقير
كرد اوصاف حسن او تقرير
اندر آمد به مسجد جامع
زو كرامات اوليا لامع
بعد از آن چون نماز جمعه بكرد
با جماعت، فقير صاحب درد
از مصلي فراز منبر شد
مجلس عاشقان منور شد
بر زبان سري از حقيقت راند
كه از آن فهم خلق عاجز ماند
گفت: كافهام اگرچه در ماند
آخر اين چوب پاره مي‌داند
منبر از جاي خويشتن برخاست
وز زمين در هوا همي شد راست
شيخ گفتش: ادب نگه مي‌دار
حركت را به عاشقان بگذار
منبر، آنجا كه بود، باز استاد
قريب پنجاه مجلسي جان داد
شيخ گفت: آنكه نور مجلس ماست
چون به مجلس نيامده است كجاست؟
مجلسم بي‌لقاش تاريك است
سخن عشق نيز باريك است
عذر دارد هرآنكه باريكي
در نيابد ميان تاريكي
صحن جان را چراغ پيدا نيست
مگر آن دل شكار اينجا نيست؟
چون نيامد به مجلس عشاق
جان بدادند عاشقان ز فراق
ياد او بر زبان با بركت
چون نبخشد جماد را حركت؟
داند آن كس كزو نشان دارد
كه ز شوقش جماد جان دارد
عاشقانش چو در حديث آيند
در و ديوار گوش بگشايند
عاشق از هجر او همي ميرد
چوب منبر هوا همي گيرد
گر نداني تو اين سخن به يقين
رو سريرش به صحن مسجد بين

از تو مهرم چو در نهاد بود
من كيم؟ تا مرا مراد بود ؟
جز مرادت مرا مرادي نيست
غير ازين خاطري و يادي نيست
هركه او در غم تو دل بنهاد
آرزوها به آرزوي تو داد
شوق دل‌ها ارادت تو بود
ذوق جان‌ها عبادت تو بود
تا كه خاك درت پناه من است
آستان تو سجده‌گاه من است
من ز كويت بدر ندانم رفت
زانكه زين در كجا توانم رفت؟
زين سخن‌ها خلاصه داني چيست؟
آنكه: دور از تو من ندانم زيست
گرچه داري چو من هزار هزار
ختم گشت اين سخن برين گفتار

"براي جستجو در اشعار شاه اسماعيل كليك كنيد"

اسماعيل، ملقب به ابوالمظفر بهادر خان حسيني، و معروف به شاه اسمعيل مؤسس سلسله صفوي است. از وي اشعاري به تركي و به فارسي با تخلص «خطايي» بر جا مانده است، ديوان او بالغ بر ۸۰۰ صفحه مي باشد. سلطان سليم اول كه در جنگ معروف چالدران در فتح تبريز موفق شده بود كه همسر محبوب شاه اسماعيل را به اسارت در آورد پس از خروج از ايران وي را گروگان گرفت و براي آزادي وي از شاه امتيازات كلاني خواست. اما اسماعيل براي به دست آوردن همسر محبوب خود حاضر نشد يك وجب از خاك ايران را به سلطان سليم تسليم كند و آن چنان كه گفته شده از غم فراق دوري همسر خويش در سن سي و پنج سالگي درگذشت. پس از وي فرزند وي شاه طهماسب اول به پادشاهي ايران رسيد.

  اشعار تركي شاه اسماعيل صفوي 

ائي كي, يوخدان بو جاهاني وار ائدن پرورديگار
يئري قايم گؤگلري دووار ائدن پرورديگار.

"كونتو كنز"اين آيتي وصفينده اولموشدور نوزول,
وارليبينا "كون فكان" ايقرار ائدن پرورديگار.

جوملهٔي-عالمده سن گوندن دخي ظاهر, ولي,
ديلده دايم آديني ستتار ائدن پرورديگار.

مؤمينه مسكن قيلاندير بابي-جنناتو نيم,
كافري-مونكير مقامين نار ائدن پرورديگار.

جومله‌اشيالار گؤزون درخاب ائدندير گئجه‌لر,
گؤگده كؤوكبلر گؤزون بيدار ائدن پرورديگار.

بير قولوني اودا ياخوب, قيلدي في-ناري-سقر,
بير قولوني محرمي-اسرار ائدن پرورديگار.

ميسر ايچينده يوسيفي بير قول ايكن سولطان ائدن,
درد ايله يقوبيني بيمار ائدن پرورديگار.

يونيسي دريا ايچينده يوددوران بير باليبه,
آتشي ايبراهيمي گولزار ائدن پرورديگار.

يابديران دريايا گؤگدن ابري-نئيسان يابمورون,
قتپه‌سيندن لؤلؤيي شهوار ائدن پرورديگار.

انبييالار بخشينه يازديران الا مرتبه,
موستفاني جومله‌دن موختار ائدن پرورديگار.

اون ايكي معصومي-پاكي پيش ائدن اوممتلره,
مورتضاني حئيدري-كررار ائدن پرورديگار.

لوطفيله احوالينا قيلگيل خطاي‌نين نظر,
عشق ايچينده والئهي-ديدار ائدن پرورديگار.

عرضه يازديم من سنه، اي شاه خوبانيم مدد
عرض حاليم سن بيلورسن، دين و ايمانيم مدد

شرمسارم، پرگناهم، سن باغيشلا يا كريم!
جمله لرني يارليغايين، كامل احسانيم مدد

مست و مجنون اولميشام من فرقتيندن يا حبيب!
اي حقيقت عالمينده اينجه اركانيم مدد

بو اليم دور دامنينيز يا عليّ المرتضي
بوي وصليندور سنون هر درده درمانيم مدد

هر يانا عزم ائيلر اولسان سوره ي فتح اولدي فتح
آچيلور باغلو قاپي، دولتلي دربانيم مدد

بو "خطايي" نين گناهين سن گتورمه يوزينه
شاه مردان، شير يزدان، سرّ سبحانيم مدد

الله-الله, دئيين, بازيلر,
بازيلر, دئيين, شاه منم

قارشو گلين, سجده قيلين
بازيلر, دئيين, شاه منم

ئوچماقدا توتي قوشويام
آبير لشكر ار باشييام

من صوفيلر يولداشييام
بازيلر, دئيين, شاه منم

نه يئرده اكرسن بيترم
خاندا چابيرسان يئترم

صوفيلر, علين توتارام
بازيلر, دئيين, شاه منم

منصور ايله داردا ايديم
خليل ايله ناردا ايديم

موسا ايله توردا ايديم
بازيلر, دئيين, شاه منم

قيرميزي تاجلي, بوز آتلي
آبير لشگر نيسبتلي

يوسيف پئيبمبر صيفتلي
بازيلر, دئيين, شاه منم

ختاييم آل آتلييام
سؤزو شكردن داتلييام

مورتزا علي ذاتلييام
بازيلر, دئيين, شاه منم

قيرخلار ميدانينا وارديم,
گل بري, ائي جان, دئديلر.

عزت ايله سلام وئرديم,
گل, ايشده مئيدن, دئديلر.

قيرخلار بير يئرده دوردولار,
اوتور دئيه, يئر وئرديلر,

اؤنومه سوربا سرديلر,
ال لوبمايا سون, دئديلر.

قيرخلارين قلبي دورودور,
گلنين قلبين آريدير,

گليشين هاردان بريدير,
سؤيله, سن كيمسن? - دئديلر.

گير سيماه, بئله اوينا,
سيلينسين, آچيلسين آينا,

قيرخ ايل قازاندا دور قاينا,
داها چيي, بو تن, دئديلر.

گؤردويونو گؤزون ايله,
سؤيله‌مه سن سؤزون ايله,

اوندان سونرا بيزيم ايله,
اولاسان مئهمان, دئديلر.

دوشمه دونيا مؤهنتينه,
طالب اول حاق حضرتينه,

آبي-زمزم شربتينه,
بارمابيني بن, دئديلر.

شيخ خطاي نه دير حالين,
حاقا شوكر ائت, قالدير الين,

قئيبتدن كسه گؤر ديلين,
هر قولا يئيسن, دئديلر.

ديل ايله درويشليك اولماز,حالي گرك يول اهلي‌نين
آريلرين هر چيچكدن,بالي گرك يول اهلي‌نين!

كئچمك گرك دؤرد قاپيدان,قورتولاسان مورببيدن
مورببيدن موساهيبدن,الي گرك يول اهلي‌نين!

من گزه‌رم دردلي-دردلي,اؤتر فيرقتلي-فيرقتلي
بولبول كيمي اونو دادلي,ديلي گرك يول اهلي‌نين!

من گزه‌رم آييق-آييق,دريالاردا اولور قاييق
بولبوللري شاها لاييق,گولو گرك يول اهلي‌نين.

خطايم دئر: قوشاق قوشان,توز اولور تورابا دوشن
بودور درويشلييه نيشان,يولو گرك يول اهلي‌نين!

گل بير پيره خيدمت ائيله
امك زايي اولماز اولا

مورشيد اتيين مؤحكم دوت
كيمسليندن آلماز اولا

بير ايشي بيتيرمك گرك
عكسيگين يئتيرمك گرك

يار ايله اوتورماق گرك
هئچ بير شممه گلمز اولا

بير سويو سويلاماق گرك
بير آجي دويلاماق گرك

بير ديلدن سؤيلمك گرك
فيريشتلر بيلمز اولا

چاروق بحري اولماق گرك
بير ئوممانا دولماق گرك

بير گؤوحري بولماق گرك
هئچ سررافلار بولماز اولا

گئرچك عاشق اولماق گرك
مشوقيني بولماق گرك

اولمزدن اون اولمك گرك
واريب اوندا اولمز اولا

بير قوش اولوب ئوچماق گرك
بو معناني سئچمك گرك

بير قدحدن ايچمك گرك
ايچنلر آييلماز اولا

بير بابچايا گلمك گرك
خوب تفرروج قيلماق گرك

بير گولو قوخلاماق گرك
هرگيز اول گول سولماز اولا

گل ختاي, سن كئچ اوتور
داواني معنايه يئتور

صحبتينه بير ار گتور
جانا باشا قالماز اولا