در صبرو تسليم

زمره‌اي از بلا هلاك شوند
به بلا از گناه پاك شوند
تو هم ار عاشقي بلاگش باش
چون بلازوست، با بلا خوش باش
هر كرا آشناي خود سازد
به بلاي خودش در اندازد
اين بلا سنگ آزمايش تست
محنت آيينهٔ نمايش تست
تا ببيند كه چيست مايهٔ تو؟
در محبت كجاست پايهٔ تو؟
چه شكايت كني ز مردن طفل؟
كار ناكرده جان سپردن طفل؟
حكمتي باشد اندر آن ناچار
زانكه عادل به عدل سازد كار
حد عمر از سه قسم بيرون نيست
آدمي از سه اسم بيرون نيست:
كودكي و جواني و پيري
چون ازين بگذري فرو ميري
ساخت يزدان به صنع خود دو سراي
وندر آن كرد نيك و بد را جاي
جان پيران پس از جدايي تن
هر يكي راست منزلي روشن
كه جز آن جايگه سفر نكند
چون به دانجا رسد گذر نكند
هم چنين روح هر جواني نيز
منزلي دارد و مكاني نيز
تا غني در دني نپيوندد
اين يكي گويد آن دگر خندد
طفل را نيز هم‌چو پير و جوان
چون سرآيد به حكم غيب زمان
ببرد، ننگرد به كم سالي
تا نباشد مقام او خالي
كار صنع اين چنين بكام شود
پادشاهي چنين تمام شود
بر چنين سلطنت مزيدي نيست
جاي فرياد و من يزيدي نيست
دل درين دختر و پسر چه نهي؟
تن در آشوب و در سر چه نهي؟
چكني اعتماد بر فرزند؟
چون نداني چه عمر دارد و چند؟
ايكه داري تو اين مني در پشت
چه نهي بر حروف او انگشت؟
نتواني تو كين مني داري
كز مني يك مگس پديد آري
گر بكشت، ار بهشت، او داند
سر هر خوب و زشت او داند
باغباني، تو مزد خود بستان
سعي كن در عمارت بستان
مالك ار باغ را خراب كند
باغبان كيست كين خطاب كند
گفت: كامي بران و راضي شو
بتو كي گفت: مرد قاضي شو؟
هر دو كون وز حكم او يك جو
ز آنچه گفتم كراست بيرون شو؟
تو چه داني كه مرگ طفل از چيست؟
و آنكه روزي دهد به طفلان كيست؟
شير شيرين ز تنگي پستان
كه بر آرد به حيله و دستان؟
او دهد طفل و او ستاند باز
كس نداند حقيقت اين راز
هر كرا در فراق فرزندي
اندرين خانه سوخت يك چندي
شرم دارد در آن جهان جبار
كه بسوزاندش به دوزخ و نار
از براي پدر شفاعت طفل
اين چنين باشد و بضاعت طفل
دشمنان از بلا نفور شوند
تا شكايت كنند و دور شوند
ز كه نالي گراوت خواهد داد؟
هم بدو نال، هر چه باداباد!
خاص را در بلا بدان سوزد
تا دل عام را بياموزد
كادب بندگي چگونه بود؟
چيست كين درد را نمونه بود؟
ز بلا ميشود دو راه پديد:
صورت طاعت و گناه پديد
عارف اندر بلاش بيند و بند
لذتي كز نبات خيزد و قند
از نشاط بلا به رقص آيد
گر نه، در بندگيش نقص آيد
نيست پوشيده شمه‌اي زان نور
ليك از عدل تا نباشد دور
بر تو نيك و بد استوار كند
تا به فعل تو با تو كار كند