نامۀ خسرو بشاپور

بنام آنكه جان را زونشان نيست
خرد را نيز هم ياراي آن نيست
بگو تا عقل پيش او چه سنجد
چنان ذاتي كجا در عقل گنجد
ازان معني كه او عقل آفريده
ز مويي گرد ادراكش رسيده
اگرچه عقل داناست و سخنگوي
نداند در حقيقت كنه يك موي
چو عقل جمله در مويست عاجز
بكنه حق كه يابد راه هرگز
چو ذاتش برترست از هرچه دانيم
چگونه شرح او گفتن توانيم
چو جمله عاجزيم از برگ كاهي
وراي عجز، ما را نيست راهي
خدايي در خداوندي سزاوار
رسولش عيسي خورشيد اسرار
وزان پس گفت كاي شاپورگمراه
كه بيرون آمدي در كينهٔ شاه
سراز فرمان شاه دين كشيدي
خطي در گرد راه دين كشيدي
بدزديدي زن شاه زمين را
كنون پاي آراگر مردي تو اين را
كه كرد اين فعل هرگز در زمانه
ترا ديدم ببدفعلي يگانه
تو ميداني كه گر من كينه خواهم
نياري تاب در پيش سپاهم
اگر لشكر كشم بر كشور تو
نه كشور ماند ونه لشكر تو
وگر يك نيزه آرد بر تو زوري
كه گر پيلي بخاك افتي چو موري
وگر يك مردم آرد روي بر تو
ز نامردي بجنبد موي بر تو
چو نتواني تو با ما حرب جويي
نداري حيلتي جز چرب گويي
اگر با ما درشتي پيش گيري
بكام دشمنان خويش گيري
مكن، گل را كسي كن ورنه ناكام
چو گل غرقه شوي درخون سرانجام
مكن، فرمان شاهان خوار مگذار
زگلرخ در ره خود خار مگذار
اگر فرمان كني، جان سودبيني
وگرنه جان زيان بس زود بيني
غم و شادي و مرگ و زندگاني
بگفتم والسلام اكنون تو داني
چو خطّ نامه نوك خامه بنگاشت
درامد پيك و حالي نامه برداشت
قدم ميزد چو بادي از ره دور
كه تافي الجمله شد نزديك شاپور
بدادش نامه و شاپور برخواند
ز خشم آن پيك را حالي بدر راند
نهاد آن پيك مسكين پاي در راه
رسيد آخر بكم مدّت بدرگاه
بر خسرو شد وآگاه كردش
حديث سيرت آن شاه كردش
كه آن نامه بدرّيد و مرا راند
ترا بدفعل و شوم و باد سر خواند
چو شه بشنيد ازو برجست ازجاي
ميان دربست و پس ننشست از پاي
سپاهي همچو دريا انجمن كرد
جهاني در جهاني موجزن كرد
سپه را جوشن و تيغ و سپر داد
سه ساله جامگي و سيم و زر داد
چو مور و چون ملخ چندان سپه بود
كه كس رانه گذر بود و نه ره بود
نبد چندان زمين از مرد خالي
كزو بالا گرفتي گرد حالي
ز بسياري كه مرد از جاي برخاست
نميارست گرد ازجاي برخاست
برامد نالهٔ ناي از در شاه
غبار از پاي ميشد تا سرماه
روان گشتند لشكر تا خراسان
دل شاپور شد زان غم هراسان
كجا دانست كان آفت ز پي داشت
پشيماني نمود و سود كي داشت