(۲) حكايت هارون با بهلول

مگر روزي گذر مي‌كرد هارون
رسيد آنجايگه بهلولِ مجنون
زبان بگشاد كاي هارونِ غم خوار
قوي در خشم شد هارون بيكبار
سپه را گفت كيست اين بي سر و پاي
كه مي‌خواند بنامم در چنين جاي
بدو گفتند بهلولست اي شاه
روان شد پيشِ او هارون هم آنگاه
بدو گفتا نداني احترامم
كه مي‌خواني تو بي‌حاصل بنامم؟
نمي‌داني مرا اي مردِ مجنون؟
كه بر خاكت بريزم خون هم اكنون
جوابش داد مرد پُر معاني
كه مي‌دانم تو اين نيكو تواني
كه در مشرق اگر زاليست باقي
كه بر سنگ آيدش پاي اتّفاقي
وگر جائي پُلي باشد شكسته
كه گرداند بُزي را پاي بسته
تو گر در مغربي از تو نترسند
بترس اي بيخبر كز تو بپرسند
بسي بگريست زو هارون بزاري
بدو گفتا اگر تو وام داري
بگو تا جمله بگزارم بيكبار
جوابش داد بهلول نكوكار
كه تو وامي بوامي مي‌گزاري
چو مال خويشتن يك جَو نداري
ترا گر مال مال مردمانست
كه نيست آن تو هر چت اين زمانست
برَو مال مسلمانان ز پس ده
كه گفتت مالِ كس بستان بكس ده
نصيحت خواست از بهلول هارون
بدو گفت آن زمان بهلولِ مجنون
كه اي استاده در دنيا چنين راست
نشان اهلِ دوزخ در تو پيداست
ز رويت محو گردان آن نشاني
وگرنه گفتم و رفتم، تو داني
دگر ره گفت اگر دوزخ نشينم
كجا شد آن همه اعمالِ دينم
بدو گفتا ببين هر ماه و هر سال
كه همچون اهلِ دوزخ داري احوال
دگر ره گفت اگرچه بوالفضولم
نسَب نقدست باري از رسولم
بدو گفتا كه چون قرآن شنيدي
فلا اَنسابَ بَينَهُم نديدي؟
دگر ره گفت هان اي كم بضاعت
اميدم منقطع نيست از شفاعت
بدو گفتا كه بي اِذن الهي
شفاعت نكند او زين مي چه خواهي
سپه را گفت هارون هين برانيد
كه او ما را بكُشت و مي ندانيد
چو نه ملكست اينجا و نه مالك
نجات تست اگر گردي تو هالك
چو سنگي صد هزاران سال برجاي
بمي ماند نمي‌ماني تو بر پاي
چه خواهي كرد درجائي درنگي
كه آنجا بيش ماند از تو سنگي
دلا كم گير چرخ سرنگون را
چه خواهي كرد اين درياي خون را
زهي خوش طعم ديگ چرب روغن
كه از مرگش بوَد زرّين نهنبن
قدم بايد بگردون بر نهادن
سر اين ديگ پر خون بر نهادن
چو پُر خون اوفتاد اين ديگ پُر جوش
مزن انگشت در وي سر فرو پوش
شفق خونست و دايم چرخِ گردون
سر بُرّيده مي‌گردد در آن خون
جهاني خلق بين در هم فتاده
همه از بهرِ زير خاك زاده
همه خاك زمين خون سياهست
سياوش وار خلقي بي گناهست
عيان بيني اگر باشي تو با هُش
ز يك يك ذرّه خون صد سياوش