صوفي كه از مردان حق سخن مي‌گفت و خطاب پيري به او

صوفيي را گفت آن پير كهن
چند از مردان حق گويي سخن
گفت خوش آيد زنان را بردوام
آنك مي‌گويند از مردان مدام
گر نيم زيشان، ازيشان گفته‌ام
خوش دلم كين قصه از جان گفته‌ام
گر ندارم از شكر جز نام بهر
اين بسي به زان كه اندر كام زهر
جملهٔ ديوان من ديوانگيست
عقل را با اين سخن بيگانگيست
جان نگردد پاك از بيگانگي
تا نيابد بوي اين ديوانگي
من ندانم تا چه گويم، اي عجب
چند گم ناكرده جويم، اي عجب
از حماقت ترك دولت گفته‌ام
درس بي‌كاران غفلت گفته‌ام
گر مرا گويند اي گم كرده راه
هم به خود عذر گناه من بخواه
مي‌ندانم تا شود اين كار راست
يا توانم عذر اين صد عمر خواست
گر دمي بر راه او در كارمي
كي چنين مستغرق اشعارمي
گر مرا در راه او بودي مقام
شين شعرم شين شرگشتي مدام
شعر گفتن حجت بي‌حاصليست
خويشتن را ديد كردن جاهليست
چون نديدم در جهان محرم كسي
هم به شعر خود فروگفتم بسي
گر تو مرد رازجويي بازجوي
جان فشان و خون گري و راز جوي
زانك من خون سرشك افشانده‌ام
تا چنين خون ريز حرفي رانده‌ام
گر مشام آري به بحر ژرف من
بشنوي تو بوي خون از حرف من
هر كه شد از زهر بدعت دردمند
بس بود ترياكش اين حرف بلند
گرچه عطارم من و ترياك ده
سوخته دارم جگر چون ناك ده
هست خلقي بي نمك بس بي‌خبر
لاجرم زان مي‌خورم تنها جگر
چون ز نان خشك گيرم سفره پيش
تر كنم از شورواي چشم خويش
از دلم آن سفره را بريان كنم
گه گهي جبريل را مهمان كنم
چون مرا روح القدس هم كاسه است
كي توانم نان هر مدبر شكست
من نخواهم نان هر ناخوش منش
بس بود اين نانم و آن نان خورش
شد عنا القلب جان افزاي من
شد حقيقت كنز لايفناي من
هر توانگر كين چنين گنجيش هست
كي شود در منت هر سفله پست
شكر ايزد را كه درباري نيم
بستهٔ هر ناسزاواري نيم
من ز كس بر دل كجا بندي نهم
نام هر دون را خداوندي نهم
نه طعام هيچ ظالم خورده‌ام
نه كتابي را تخلص كرده‌ام
همت عاليم ممدوحم بس است
قوت جسم و قوت روحم بس است
پيش خود بردند پيشينان مرا
تا به كي زين خويشتن بينان مرا
تا ز كار خلق آزاد آمدم
در ميان صد بلا شاد آمدم
فارغم زين زمرهٔ بدخواه نيك
خواه نامم بد كنيد و خواه نيك
من چنان در درد خود درمانده‌ام
كز همه آفاق دست افشانده‌ام
گر دريغ و درد من بشنوديي
تو بسي حيران‌تر از من بوديي
جسم و جان رفت وز جان و جسم من
نيست جز درد و دريغي قسم من