بخش ۳۱ - آگاهي خسرو از مرگ پدر

نشسته شاه روزي نيم هشيار
به اميدي كه گردد بخت بيدار
در آمد قاصدي از ره به تعجيل
ز هندوستان حكايت كرد با پيل
مژه چون كاس چيني نم گرفته
ميان چون موي زنگي خم گرفته
به خط چين و زنگ آورد منشور
كه شاه چين و زنگ از تخت شد دور
گشاد اين ترك خو چرخ كياني
ز هندوي دو چشمش پاسباني
دو مرواريدش از مينا بريدند
به جاي رشته در سوزن كشيدند
دو لعبت باز رابي پرده كردند
ره سرمه به ميل آزرده كردند
چو يوسف گم شد از ديوان دادش
زمانه داغ يعقوبي نهادش
جهان چشم جهان بينش ترا داد
بجاي نيزه در دستش عصا داد
چو سالار جهان چشم از جهان بست
به سالاري ترا بايد ميان بست
ز نزديكان تخت خسرواني
نبشته هر يكي حرفي نهاني
كه زنهار آمدن را كار فرماي
جهان از دست شد تعجيل بنماي
گرت سر در گلست آنجا مشويش
و گر لب بر سخن با كس مگويش
چو خسرو ديد كه ايام آن عمل كرد
كمند افزود و شادروان بدل كرد
درستش شد كه اين دوران بد عهد
بقم با نيل دارد سر كه با شهد
هواي خانه خاكي چنين است
گهي زنبور و گاهي انگبين است
عمل با عزل دارد مهربا كين
ترش تلخيست با هر چرب و شيرين
ز ريگش نيست ايمن هيچ جوئي
مسلم نيست از سنگش سبوئي
چو دربند وجودي راه غم گير
فراغت بايدت راه عدم گير
بنه چون جان به باد پاك بربند
در زندان سراي خاك بربند
جهان هندوست تا رختت نگيرد
مگيرش سست تا سختت نگيرد
در اين دكان نيابي رشته تائي
كه نبود سوز نيش اندر قفائي
كه آشامد كدوئي آب ازو سرد
كز استسقا نگردد چون كدو زرد
درخت آنگه برون آرد بهاري
كه بشكافد سر هر شاخساري
فلك تا نشكند پشت دوتائي
بكس ندهد يكي جو موميائي
چو بي‌مردن كفن در كس نپوشند
به ار مردم چو كرم اطلس نپوشند
چو بايد شد بدان گلگونه محتاج
كه گردد بر در گرمابه تاراج
لباسي پوش چون خورشيد و چون ماه
كه باشد تا تو باشي با تو همراه
برافشان دامن از هر خوان كه داري
قناعت كن بدين يك نان كه داري
جهانا چند ازين بيداد كردن
مرا غمگين و خود را شاد كردن
غمين داري مرا شادت نخواهم
خرابم خواهي آبادت نخواهم
تو آن گندم نماي جو فروشي
كه در گندم جو پرسيده پوشي
چو گندم گوژ و چون جو زردم از تو
جوي ناخورده گندم خردم از تو
تو را بس باد ازين گندم نمائي
مرا زين دعوي سنگ آسيائي
همان بهتر كه شب تا شب درين چاه
به قرصي جو گشايم روزه چون ماه
نظامي چون مسيحا شو طرفدار
جهان بگذار بر مشتي علف خوار
علف خواري كني و خر سواري
پس آنگه غزل عيسي چشم داري
چو خر تازنده باشي بار مي‌كش
كه باشد گوشت خر در زندگي خوش