غزل شمارهٔ ۱۲

دل هرجايي من آفت جانست و تنست
آتش عمر خود و برق تن و جان منست
از سر زلف بتانش نتوان كردن فرق
در تن تيره‌اش از بس كه شكنج و شكنست
حاصل وقتم از آن نيست به جز رنج و بلا
نه دلست اين به حقيقت كه بلا و فتنست
ديده آ‌زادي خود را به گرفتاري خويش
زين سبب عشق نكويانش شعارست و فنست
در ره غمزهٔ مهرويان از تير نگاه
راست مانندهٔ مرغيست كه بر بابزن‌ست
گاه با اژدر زلفست چو بهمنش مدار
بيژن‌آسا گهي افتاده به چاه ذقنست
هركجا صارم ابرويي آنجا سپرست
هركجا ناوك مژگاني آنجا مجنست
گاه چون قمري بر سرو قدي نغمه‌ سراست
گاه دهقان و به پيرايش باغ سمنست
گه چو بيند صنمي گلرخ و سيمين اندام
عندليب‌آسا بر شاخ گلش نغمه زنست
هركجا روي بتي بيند در سجدهٔ او
قد دو تا كرده چو در سجدهٔ بت برهمنست
در پرستيدن بت‌رويان از بس مولع
راست پنداري آن ‌يك صنم اين يك شمنست
سال و مه عشق بتان و زرد و رنجه نشود
عيش او مانا از رنج وگداز و محنست
در ره دانش و دين كاهل و خيره است و زبون
ليك در كار هوس چيره‌تر از اهرمنست
روز اگر شام كند بي‌رخ يوسف چهري
خلوت سينه بر او ساحت بيت‌الحزنست
هرچه گويمش دلا توبه كن و عشق مورز
كه سر‌انجام هوس سخرهٔ مردم شدنست
غير ناكامي و بدنامي ازين عشق نزاد
ابله آنكش سر فاني شدن خويشتنست
فهم گردآر و خرد پبشه كن و دانش‌جوي
كانكه عقل و خردش ني به سفه مفتتنست
دل به‌ خشم آيد و بخروشد و راند به جواب
حبذا راي حكيمي كه بدينسان حسنست
باد بر حكمت نفرين اگر اينست حكيم
كه حكيمان را آماده به هجو سننست
حاصل هستي ما هستي عشق آمد و او
منعم از عشق فراگويد كاين نزفطنست
اي حكيم خرد اندوز سبك تاز كه من
عشق مي‌بازم و اين قاعده رسمي كهنست
حكما متفقستند كه خلق از پي عشق
خلق گشتند و درين كس را كي لاولنست
عشق اگر مي نبود نفس مهذب نشود
عشق زي بام كمالات روانرا رسنست
ز آتش عشق بنگدازد تا هيكل جسم
كي بر افلاك شود جان كه ترا در بدنست
بي‌رياضت نشود جان تو با فر و بها
شمع را فر و بها جمله ز گردن زدنست
متفاوت بود اين عشق به ذرات وجود
ور نه پيدا ز كجا فرق لجين از لجنست
متفاوت شد از آن روي مقامات كمال
كه به مقدار نظر هركه خبير از سخنست
پرتو عشق بود يكسره از تابش مهر
هان و هان بشمر تا شمع كه اندر لگنست
فهم اين نكته نيارد همه كس كرد مگر
خواجهٔ عصر كه در عشق دلش ممتحنست