بخش ۱۳

يكي مرد بود از نژاد سران
هم از تخمهٔ نامور قيصران
برانوش نام و خردمند بود
زبان و روانش پر از بند بود
بدو گفت لشكر كه قيصر تو باش
برين لشكر و بوم مهتر تو باش
به گفتار تو گوش دارد سپاه
بيفروز تاج و بياراي گاه
بياراستند از برش تخت عاج
برانوش بنشست بر سرش تاج
به جاي بزرگيش بنشاندند
همه روميان آفرين خواندند
برانوش بنشست و انديشه كرد
ز روم و ز آوردگاه نبرد
بدانست كو را ز شاه بلند
ز روم و ز آويزش آيد گزند
فرستادهٔي جست باراي و شرم
كه دانش سرايد به آواز نرم
دبيري بزرگ و جهانديدهٔي
خردمند و دانا پسنديدهٔي
بياورد و بنشاند نزديك خويش
بگفت آن سخنهاي باريك خويش
يكي نامه بنوشت پرآفرين
ز دادار بر شهريار زمين
كه جاويد تاج تو پاينده باد
همه مهتران پيش تو بنده باد
تو داني كه تاراج و خون ريختن
چه با بيگنه مردم آويختن
مهان سرافراز دارند شوم
چه با شهر ايران چه با مرز روم
گر اين كين ايرج به دست از نخست
منوچهر كرد آن به مردي درست
تن سلم زان كين كنون خاك شد
هم از تور روي زمين پاك شد
وگر كين داراست و اسكندري
كه نو شد بر وي زمين داوري
مر او را دو دستور بد كشته بود
و ديگر كزو بخت برگشته بود
گرت كين قيصر فزايد همي
به زندان تو بند سايد همي
نبايد كه ويران شود بوم روم
كه چون روم ديگر نبودست بوم
وگر غارت و كشتنت بود راي
همه روم گشتند بي‌دست و پاي
زن و كودكانش اسير تواند
جگر خسته از تيغ و تير تواند
گه آمد كه كمتر كني كين و خشم
فرو خوابني از گذشته دو چشم
فداي تو بادا همه خواسته
كزين كين همي جان شود كاسته
تو دل خوش كن و شهر چندين مسوز
نبايد كه روز اندر آيد به روز
نباشد پسند جهان‌آفرين
كه بيداد جويد جهاندار كين
درود جهاندار بر شاه باد
بلند اخترش افسر ماه باد
نويسنده بنهاد پس خامه را
چو اندر نوشت آن كيي نامه را
نهادند پس مهر قيصر بروي
فرستاده بنهاد زي شاه روي
بيامد خردمند و نامه بداد
ز قيصر به شاپور فرخ نژاد
چو آن نامور نامه برخواندند
سخنهاي نغزش برافشاندند
ببخشود و ديده پر از آب كرد
بروهاي جنگي پر از تاب كرد
هم‌اندر زمان نامه پاسخ نوشت
بگفت آنكجا رفته بد خوب و زشت
كه مهمان به چرم خر اندر كه دوخت
كه بازار كين كهن برفروخت
تو گرد بخردي خيز پيش من آي
خود و فيلسوفان پاكيزه راي
چو زنهار دادم نسازمت جنگ
گشاده كنم بر تو اين راه تنگ
فرستاده برگشت و پاسخ ببرد
سخنها يكايك همه برشمرد