بخش ۵ - قصد خيانت كردن عاشق و بانگ بر زدن معشوق بر وي

چونك تنهااش بديد آن ساده مرد
زود او قصد كنار و بوسه كرد
بانگ بر وي زد به هيبت آن نگار
كه مرو گستاخ ادب را هوش دار
گفت آخر خلوتست و خلق ني
آب حاضر تشنهٔ هم‌چون مني
كس نمي‌جنبد درينجا جز كه باد
كيست حاضر كيست مانع زين گشاد
گفت اي شيدا تو ابله بوده‌اي
ابلهي وز عاقلان نشنوده‌اي
باد را ديدي كه مي‌جنبد بدان
بادجنبانيست اينجا بادران
جزو بادي كه به حكم ما درست
بادبيزن تا نجنباني نجست
جنبش اين جزو باد اي ساده مرد
بي‌تو و بي‌بادبيزن سر نكرد
جنبش باد نفس كاندر لبست
تابع تصريف جان و قالبست
گاه دم را مدح و پيغامي كني
گاه دم را هجو و دشنامي كني
پس بدان احوال ديگر بادها
كه ز جز وي كل مي‌بيند نهي
باد را حق گه بهاري مي‌كند
در ديش زين لطف عاري مي‌كند
بر گروه عاد صرصر مي‌كند
باز بر هودش معطر مي‌كند
مي‌كند يك باد را زهر سموم
مر صبا را مي‌كند خرم‌قدوم
باد دم را بر تو بنهاد او اساس
تا كني هر باد را بر وي قياس
دم نمي‌گردد سخن بي‌لطف و قهر
بر گروهي شهد و بر قوميست زهر
مروحه جنبان پي انعام كس
وز براي قهر هر پشه و مگس
مروحهٔ تقدير رباني چرا
پر نباشد ز امتحان و ابتلا
چونك جزو باد دم يا مروحه
نيست الا مفسده يا مصلحه
اين شمال و اين صبا و اين دبور
كي بود از لطف و از انعام دور
يك كف گندم ز انباري ببين
فهم كن كان جمله باشد همچنين
كل باد از برج باد آسمان
كي جهد بي مروحهٔ آن بادران
بر سر خرمن به وقت انتقاد
نه كه فلاحان ز حق جويند باد
تا جدا گردد ز گندم كاهها
تا به انباري رود يا چاهها
چون بماند دير آن باد وزان
جمله را بيني به حق لابه‌كنان
همچنين در طلق آن باد ولاد
گر نيايد بانگ درد آيد كه داد
گر نمي‌دانند كش راننده اوست
باد را پس كردن زاري چه خوست
اهل كشتي همچنين جوياي باد
جمله خواهانش از آن رب العباد
همچنين در درد دندانها ز باد
دفع مي‌خواهي بسوز و اعتقاد
از خدا لابه‌كنان آن جنديان
كه بده باد ظفر اي كامران
رقعهٔ تعويذ مي‌خواهند نيز
در شكنجهٔ طلق زن از هر عزيز
پس همه دانسته‌اند آن را يقين
كه فرستد باد رب‌العالمين
پس يقين در عقل هر داننده هست
اينك با جنبنده جنباننده هست
گر تو او را مي‌نبيني در نظر
فهم كن آن را به اظهار اثر
تن به جان جنبد نمي‌بيني تو جان
ليك از جنبيدن تن جان بدان
گفت او گر ابلهم من در ادب
زيركم اندر وفا و در طلب
گفت ادب اين بود خود كه ديده شد
آن دگر را خود همي‌داني تو لد